Robot süpürge alırken nelere bakılır?

Robot süpürgede enerji etiketi yok

Kablolu süpürgeler için AB'nin 665/2013 sayılı enerji etiketi, AB Genel Mahkemesi'nin 8 Kasım 2018 tarihli kararıyla iptal edildi; mahkeme, testin boş hazneyle yapılmasının gerçek kullanımı yansıtmadığını kabul etti. Çevreye duyarlı tasarım kuralı (AB 666/2013) ise yürürlükte, ama robot süpürgeler, şarjlı süpürgeler ve ıslak süpürgeler bu kuralın kapsamında değil. Sonuç: robot süpürgelerde emiş, gürültü ve pil süresini resmî ve ortak bir etiketle karşılaştırma imkânı yok. Elimizde yalnız üreticinin beyanı ve bu beyanın dipnotundaki ölçüm koşulu var. Bu yüzden rehberin büyük kısmı "dipnotu okumak" üzerine.

Emiş gücü (Pa): sayıdan çok koşulu okuyun

Robot süpürgelerde emiş, paskal (Pa) cinsinden verilir. Bu değer hava akışı değil, girişteki basınç farkıdır. Üreticilerin dipnotlarında genelde şu bilgiler yer alır:

• Hangi standarda dayandığı (örneğin IEC 62885-2'nin ilgili bölümü),
• Hangi modda ölçüldüğü (çoğunlukla en yüksek mod, "Max+" gibi),
• Pilin tam dolu olup olmadığı,
• Testi kimin yaptığı (üretici içi test mi, bağımsız laboratuvar mı).

Türkiye'de satılan modellerin resmî sayfalarında 5.500 Pa ile 22.000 Pa arasında değerler görüyoruz. Ancak en yüksek mod gürültüyü ve pil tüketimini artırır; günlük kullanımda çoğu robot standart modda çalışır. İki modeli Pa ile karşılaştırırken ölçüm koşulunun aynı olup olmadığına bakın; koşullar farklıysa sayıları doğrudan kıyaslamıyoruz. Halıda temizlik için Pa kadar fırça tasarımı ve robotun halıda emişi otomatik artırıp artırmadığı da belirleyicidir.

Yön bulma ve engel algılama

• LiDAR (lazer mesafe sensörü): Odayı 360° tarayıp harita çıkarır, karanlıkta da çalışır. Gövdenin üstündeki kule robotun yüksekliğini artırır; mobilya altına girip giremeyeceğini ölçmek için robot yüksekliğini (cm) mobilyanızın alt boşluğuyla karşılaştırın. Bazı modellerde kule içeri çekilebiliyor.
• Engel algılama: Yapılandırılmış ışık, kamera ya da ikisi birlikte kullanılır. Kameralı sistemler kablo, çorap gibi nesnelerin türünü de tanımlamaya çalışır; yalnız ışıkla çalışan sistemler daha çok engelin varlığını ve mesafesini algılar. Üreticinin "kaç nesne türü tanır" beyanı da bir iç test değeridir.
• Eşik aşma: Kapı eşiklerinizin yüksekliğini ölçün. Üreticiler aşılabilen yüksekliği cm cinsinden verir; tek katlı ve çift katlı eşik için farklı değer yazabilirler.
• Çok katlı harita: İki katlı evde her kat için ayrı harita saklayabilmesi gerekir.

Paspas: titreşimli mi, döner mi, kalkıyor mu?

Paspas türü ıslak temizliğin kalitesini belirler. Titreşimli paspaslar dakikada belirli sayıda ileri geri hareket eder; döner paspaslar devir/dakika ile tanımlanır. Halınız varsa iki özellik önemlidir: paspasın halıda kaç milimetre kalktığı ve robotun paspası istasyonda bırakıp bırakamadığı. Uzun tüylü halıda birkaç milimetrelik kaldırma yetmeyebilir. Ahşap parkede su miktarının kademeli ayarlanabildiğinden emin olun.

İstasyon: neyi otomatik yapıyor?

İstasyonlar basit şarj ünitesinden çok işlevli yıkama-kurutma ünitesine kadar değişir. Karşılaştırırken bakılacak noktalar:

Toz boşaltma sırasında istasyon kısa süreliğine yüksek ses çıkarır; bazı üreticiler bu değeri dB(A) olarak ayrıca verir.

Pil: mAh tek başına süre değildir

Pil kapasitesi mAh olarak verilir ama çalışma süresi emiş moduna, paspas kullanımına ve halı oranına bağlıdır. Üreticinin "dakika" ya da "m²" cinsinden verdiği süre genelde en düşük modda ölçülür. Geniş bir evde, robotun pil bitince istasyona dönüp şarj olduktan sonra kaldığı yerden devam edip etmediği daha pratik bir ölçüttür. Pilin yedek parça olarak satılıp satılmadığını ve fiyatını da sorun.

Hazne ve filtre

Robotun gövdesindeki toz haznesi küçüktür; istasyonsuz modelde bu, sık boşaltma demektir. Hazne hacmini litre olarak isteyin. Filtre için "HEPA" kelimesi tek başına sınıf bildirmez. Avrupa'da yüksek verimli filtreler EN 1822 standardına göre sınıflanır: E10–E12 (EPA), H13–H14 (HEPA) ve U15–U17 (ULPA). Örneğin H13 sınıfı, en geçirgen parçacık boyutunda en az %99,95 tutma verimi gerektirir. İncelediğimiz resmî sayfalardan birinde E12 sınıfı filtre beyanı vardı; bu, HEPA değil EPA sınıfıdır. Sınıf belirtilmemişse "HEPA tipi" ifadesini bir ölçüm sonucu olarak kabul etmiyoruz.

Gürültü ve uygulama

Gürültü değerleri (dB veya dB(A)) çoğu zaman sessiz modda ve yarı yankısız odada ölçülür; dipnotta bu yazar. Uygulamada oda bazlı temizlik, yasak bölge, zamanlama ve çocuk kilidi temel işlevlerdir. Robotun desteklediği Wi-Fi bandı (2,4 GHz / 5 GHz) evinizdeki modemle uyumlu olmalı; uygulamanın veri işleme politikası da kontrol edilmeli; kameralı modellerde görüntünün cihazda mı işlendiği yoksa buluta mı gönderildiği önemlidir.

Garanti, servis ve sarf malzemesi

Elektrikli süpürgeler Türkiye'de garanti belgesiyle satılması zorunlu ürünlerdendir. 6502 sayılı Kanun'a göre garanti süresi teslimden itibaren en az iki yıldır. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nin ek listesinde elektrikli süpürgeler için kullanım ömrü 10 yıl, azami tamir süresi 20 iş günü, servis ağı ise her coğrafi bölgede en az 3 olmak üzere toplam 30 yetkili servis olarak belirlenmiş.

Robot süpürgede yasal haklar kadar sarf malzemesi erişimi de önemlidir: yan fırça, ana fırça, filtre, paspas bezi ve istasyon torbası. Bu parçaların Türkiye'deki resmî kanaldan satılıp satılmadığını, ürünün Türkiye garantili (distribütör ya da üretici garantili) olup olmadığını satın almadan önce kontrol edin. Yurt dışından getirilen cihazlarda Türkiye'deki yetkili servis hizmet vermeyebilir.

Kısa kontrol listesi

• Pa değerinin dipnotu: hangi mod, hangi standart, kim test etti?
• Robot yüksekliği (cm) ↔ mobilya altı boşluk
• Eşik yüksekliği ↔ aşabildiği yükseklik
• Paspas türü ve halıda kaç mm kalktığı
• İstasyonun yaptıkları; torba ve hazne hacmi (L)
• Filtre sınıfı (EN 1822) yazıyor mu?
• Türkiye garantisi, yetkili servis ve yedek parça satışı