Çocuk akıllı saati alırken nelere bakılır? SIM ve eSIM, IMEI kaydı, konum, okul modu ve kişisel veriler

Önce amaç: konum mu, iletişim mi?

Çocuk akıllı saati alan ailelerin çoğu iki şeyi ister: çocuğun nerede olduğunu görmek ve telefon vermeden ona ulaşabilmek. Bu iki işlev için saatin kendi mobil bağlantısı olması gerekir. Mobil bağlantısı olmayan bir saat yalnız yakındaki telefona Bluetooth ile bağlanır; çocuk telefondan uzaklaşınca konum ve arama işlevleri çalışmaz. "Çocuk akıllı saat tavsiye" aramasına bir model adıyla cevap vermek yerine, aşağıdaki ölçütleri ailenin ihtiyacına göre sıralamayı öneriyoruz. Ürün sayfalarımızda her modelin özelliklerini üreticinin sayfasından, kaynak bağlantısı ve kontrol tarihiyle veriyoruz.

SIM kartlı mı, eSIM'li mi? Operatör hattı

"SIM kartlı akıllı saat" aramasının arkasında çoğunlukla şu soru var: Saat hangi hatla çalışacak?

• Fiziksel SIM kartlı saat: Saatin içine nano SIM ya da mikro SIM takılır. Hat ayrı alınır ve saatin desteklediği şebeke türüyle (4G, bazı eski modellerde yalnız 2G) uyumlu olmalıdır. Yalnız 2G destekleyen saatlerde veri hızı düşüktür ve görüntülü arama yapılamaz; teknik belgede 4G (LTE) desteğine bakın.
• eSIM'li saat: SIM kart saatin içinde gömülüdür ve hat operatör tarafından uzaktan yüklenir. GSMA'nın tanımladığı eSIM yapısında hattın yüklenmesi operatörün desteğine bağlıdır. Saatin eSIM'i Türkiye'deki operatörünüzün desteklediği cihazlar arasında mı, önceden kontrol edin.
• Hat kimin adına? Hat aboneliği bir yetişkin adına açılır. Operatörünüze, saat için ayrı numara mı, mevcut hattınıza bağlı bir paket mi sunduğunu sorun. Konuşma, veri ve görüntülü arama için gereken paketin aylık bedeli saatin toplam maliyetinin bir parçasıdır.

Bazı saatler yalnız aynı üreticinin telefonu olan bir ebeveynle kurulabilir. Örneğin Apple'ın Aile Kurulumu, çocuğun iPhone'u olmadan hücresel Apple Watch kullanmasına izin verir ama kurulum ve yönetim için ebeveynin iPhone'u gerekir. Saati alırken kurulum için hangi telefonun gerektiğini okuyun.

IMEI kaydı: yurt dışından gelen saat

SIM ya da eSIM taşıyan her saatin bir IMEI numarası vardır ve Türkiye'de telefonlarla aynı kayıt kurallarına tabidir. BTK'nın açıklamasına göre:

• Yurt dışından yolcu beraberinde getirilen IMEI'li cihazlar, Türkiye'ye girişten itibaren 120 gün içinde kaydedilmelidir.
• Kaydı yapılmayan cihazlar kayıt dışı sayılır ve iletişime kapatılır.
• 18 yaşından küçükler adına kayıt, anne, baba ya da yasal temsilcinin e-Devlet sayfasından yapılabilir.

İnternetten ya da yurt dışından sipariş edilen bir saatin Türkiye'de kayıtlı olup olmadığını, saatin IMEI numarasıyla e-Devlet'teki IMEI sorgulamasından kontrol edebilirsiniz. Kayıtsız bir cihaz bir süre çalışıp sonra hat almayı bırakabilir. Bu yüzden faturalı ve Türkiye'de düzenlenmiş garanti belgesiyle satılan bir cihazı tercih etmek, sorgulamayı da satın almadan önce yapmak işinizi kolaylaştırır.

Konum takibi: GPS, LBS ve Wi-Fi

Ebeveyn uygulamasında görünen konum farklı yöntemlerle hesaplanır ve doğrulukları farklıdır:

Bir saatin "konum takibi" yapması, GPS'i olduğu anlamına gelmez. Teknik belgede GPS (ya da başka uydu sistemleri) açıkça yazmalıdır. Konumun ne sıklıkla güncellendiği de önemlidir: sık güncelleme daha güncel konum verir ama pili hızlı tüketir. Güvenli bölge (belirlenen alandan çıkınca bildirim) ve SOS tuşu gibi işlevlerin nasıl çalıştığı üreticinin kılavuzunda yazar.

Görüntülü arama ve okul modu

Görüntülü arama için saatte kamera ve 4G bağlantı gerekir; 2G'de görüntülü arama yapılamaz. Görüntülü arama pili sesli aramadan çok daha hızlı tüketir.

Okul modu (bazı üreticilerde "Okul Zamanı" ya da "sessiz saatler") ders saatlerinde saatin oyun, mesaj ve bildirim gibi işlevlerini kısıtlar. Bu modun ebeveyn uygulamasından saat ve gün bazında ayarlanabilmesi, okulun saat kurallarına uymayı kolaylaştırır. Okulun akıllı saat politikasını önceden öğrenmek de yararlı olur.

Arama listesinin yalnız ebeveynin onayladığı kişilerle sınırlanabilmesi, bilinmeyen numaralardan gelen aramaların engellenmesi ve uygulama mağazası olup olmadığı da bakılması gereken ayarlardır.

Kişisel veriler, KVKK ve ebeveyn uygulaması

Çocuk saati sürekli konum, ses, fotoğraf ve bazı modellerde nabız gibi veriler toplar. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir ve daha sıkı kurallara tabidir. Saat ve uygulama satın alınmadan önce şunlara bakmak gerekir:

• Aydınlatma metni ve gizlilik politikası Türkçe mi? Verinin hangi amaçla işlendiği, kimlere aktarıldığı ve yurt dışına gidip gitmediği yazmalıdır.
• Veriler nerede saklanıyor, ne kadar süre? Konum geçmişinin silinip silinemediğine bakın.
• Uygulama hesabı güvenli mi? Güçlü parola ve iki adımlı doğrulama olup olmadığına bakın.
• Haklarınız: Kanun, verisi işlenen kişiye bilgi talep etme, düzeltme ve silme isteme hakları tanır. Çocuk adına bu hakları veli kullanır. Şikâyetler Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na iletilebilir.

Gizli dinleme işlevine dikkat. Bazı çocuk saatlerinde, ebeveynin uygulamadan saatin mikrofonunu çocuğa ve çevresindekilere fark ettirmeden açabildiği bir "dinleme" ya da "uzaktan izleme" işlevi bulunuyor. Almanya Federal Ağ Ajansı (Bundesnetzagentur), gizli dinleme ya da gizli kamera işlevi olan akıllı saatlerin Almanya'da yasak olduğunu açıkladı. Türkiye'de de başkalarının konuşmasını izinsiz dinlemek ve kaydetmek hukuki sorun doğurabilir. Bu işlevi olan bir modeli seçmeden önce kullanmayı düşünüp düşünmediğinizi ve okulun buna nasıl baktığını değerlendirmek gerekir.

Pil süresi ve su direnci

Üreticinin yazdığı pil süresi, belirli bir konum güncelleme sıklığı ve arama süresiyle ölçülür. Sık konum güncellemesi ve görüntülü arama bu süreyi kısaltır. Saatin bir okul gününü, yani sabahtan akşama kadar olan süreyi rahatça çıkarıp çıkarmadığına bakın.

Su direnci iki standartla yazılır. IP67 ya da IP68 (IEC 60529) toz ve kısa süreli suya batırmaya karşı korumayı gösterir; batırma koşulunu üretici belirler. 5 ATM ya da 50 m (ISO 22810) ise saatler için suya dayanıklılık sınıfıdır. Saatle yüzülüp yüzülemeyeceği üreticinin kılavuzunda ayrıca yazmalıdır. Çocuklar saati el yıkarken ya da yağmurda takacağı için en azından sıçrayan suya dayanıklı bir model seçmek gerekir.

Kontrol listesi

• Saat 4G destekliyor mu, SIM mi eSIM mi, operatörünüz destekliyor mu?
• Türkiye'de satılıyor mu, IMEI'si e-Devlet'te kayıtlı görünüyor mu?
• Konum GPS ile mi hesaplanıyor, yalnız LBS ile mi?
• Okul modu ve onaylı kişi listesi ebeveyn uygulamasından ayarlanabiliyor mu?
• Gizlilik politikası Türkçe mi, veriler nerede saklanıyor, gizli dinleme işlevi var mı?
• Pil bir okul gününü çıkarıyor mu, su direnci ne?
• Garanti belgesinde üretici ya da ithalatçı unvanı ve servis bilgisi yazıyor mu?