Çamaşır makinesi alırken nelere bakılır?

Etiketi okumak: A–G ve "eko 40-60"

Çamaşır makinelerinde 1 Mart 2021'den beri A'dan G'ye giden etiket kullanılıyor. Türkiye'de bu etiket, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 25 Mart 2021'de yayımladığı tebliğle (AB 2019/2014'ün karşılığı) yürürlüğe girdi. Etiketteki bütün tüketim değerleri eko 40-60 programına göredir. Bu program, 40 °C ya da 60 °C'de yıkanabilir olarak işaretlenmiş, normal kirli pamuklu çamaşırları aynı çevrimde yıkamak için tasarlanmıştır. Avrupa Komisyonu'nun açıklamasına göre bu program mümkünse varsayılan program olmalı ve adında "normal", "günlük", "standart" gibi ifadeler kullanılmamalıdır.

Elektrik ve suyu kendi kullanımınıza çevirin

Haftada kaç kez yıkadığınızı bilmek, iki modeli karşılaştırmanın en sağlam yolu:

Yıllık kWh ≈ etiketteki kWh/100 çevrim ÷ 100 × yıllık yıkama sayısı Yıllık su (L) ≈ etiketteki litre/çevrim × yıllık yıkama sayısı

Örnek: haftada 5 yıkama yılda 260 çevrim eder. 50 kWh/100 çevrim ve 48 L/çevrim yazan bir makine için bu, yaklaşık 130 kWh elektrik ve 12.480 L su demektir. Sonuçları kWh ve m³ fiyatınızla çarparak iki model arasındaki yıllık farkı bulabilirsiniz. Eko 40-60 dışındaki programlar (hızlı, 60 °C pamuklu, hijyen) farklı tüketir; etiketteki değer bunların ortalaması değildir.

Sıkma verimliliği sınıfı: kurutma makineniz varsa önemli

Sıkma verimliliği, çevrim sonunda çamaşırda kalan nem oranıyla belirlenir. AB 2019/2014'e göre A sınıfında kalan nem %45'in altında, B sınıfında %45–54, C sınıfında %54–63'tür. Çamaşırı kurutma makinesinde kurutuyorsanız daha az nem, daha kısa kurutma ve daha az elektrik demektir. Sıkma devri (dev/dk) bu sınıfı etkiler ama tek başına belirlemez; tambur ve programın da payı vardır.

Gürültü: sıkma sesinin sınıfı

Etikette yalnız sıkma aşamasındaki ses gücü yer alır. AB 2019/2014'e göre gürültü sınıfları şöyledir:

Bazı üreticiler yıkama sesini de ayrıca verir. Makine salona, mutfağa ya da yatak odasına yakın bir yere konacaksa sınıftan çok sayıya bakın; 3 dB fark ses enerjisinin yaklaşık iki katıdır.

Kapasite: kaç kg, kaç kişi?

Anma kapasitesi, makinenin eko 40-60'ta yıkayabildiği kuru çamaşır miktarıdır. Daha büyük kapasite yorgan, battaniye gibi hacimli parçalar için işe yarar; ancak makineyi her seferinde yarı dolu çalıştırmak, kilo başına daha çok su ve enerji harcamak anlamına gelebilir. Kendi haftalık çamaşır miktarınızı ve bir yükte kaç kg yıkadığınızı tahmin etmek, "en büyüğü alayım" kararından daha isabetlidir. Ölçü olarak derinlik (mm) ve kapak açıkken toplam derinlik, banyo ve mutfak yerleşiminde belirleyicidir.

Kurutmalı çamaşır makinesi farkı

Kurutmalı makinelerde etiket iki ayrı değer verir: yalnız yıkama ve yıkama + kurutma. Kurutma kapasitesi genelde yıkama kapasitesinden düşüktür; örneğin bir yükü yıkayıp hepsini tek seferde kurutamayabilirsiniz. Etikette "yıkama ve kurutma" çevriminin kWh, litre ve süre değerlerine bakın. Kurutma kısmı da su kullanabilir; bu, etiketteki toplam su tüketimine yansır. Ayrı bir kurutma makinesine yer yoksa mantıklı bir çözümdür; yer varsa iki ayrı makinenin toplam tüketimini kurutmalı modelle karşılaştırın.

Programlar ve işlevler

• 20 °C programı: Hafif kirli pamuklular için Avrupa Komisyonu'nun da andığı bir program.
• Hızlı programlar (15'/30'): Küçük yükler ve az kirli giysiler için tasarlanır; kılavuzda bu programlar için önerilen en fazla yük (kg) ayrıca yazar.
• Otomatik deterjan dozajı: Deterjan haznesini birkaç yıkama için doldurursunuz; makine her yıkamada dozu kendisi ayarlar. Haznenin düzenli temizliği kılavuzda ayrıca anlatılır.
• Buhar, alerji, yorgan programları: Kullanıyorsanız işe yarar; teknik tabloda programın sıcaklığını ve süresini görün.
• Uzaktan bağlantı: Uygulamanın hangi işlevleri sunduğunu (başlatma, arıza bildirimi) inceleyin.

Yedek parça ve onarılabilirlik

AB'deki çevreye duyarlı tasarım kuralı (2019/2023) ve Türkiye karşılığı olan tebliğ, kapak menteşesi, conta, kapak kilidi ve deterjan çekmecesi gibi parçaların uzun süre bulunabilmesini istiyor; Avrupa Komisyonu bu süreyi 10 yıl olarak açıklıyor ve profesyonel tamircilerin parça ile onarım bilgisine erişebilmesi gerektiğini belirtiyor.

Garanti ve yetkili servis: yasal asgari haklar

Çamaşır makinesi garanti belgesiyle satılması zorunlu ürünlerdendir. 6502 sayılı Kanun'a göre garanti süresi teslimden itibaren en az iki yıldır; tamirde geçen süre garantiye eklenir, fatura garanti belgesi yerine geçmez. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nin ek listesine göre çamaşır makineleri için:

• Kullanım ömrü: 10 yıl (bu süre boyunca yedek parça ve onarım hizmeti sağlanmak zorunda),
• Azami tamir süresi: 20 iş günü,
• Servis ağı: Her coğrafi bölgede en az 5 olmak üzere toplam 60 yetkili servis.

Motor için 10 yıl gibi ek garantiler ihtiyari garantidir; kapsadığı parça ve işçilik koşullarını yazılı olarak isteyin. Garanti içinde onarılan makine tekrar arızalanırsa ya da onarım azami süreyi aşarsa, Kanun'daki diğer seçimlik haklar (değişim, bedel indirimi, sözleşmeden dönme) kullanılabilir.

Kısa kontrol listesi

• Etiket: kWh/100 çevrim, litre/çevrim, eko 40-60 süresi
• Sıkma verimliliği sınıfı (kurutma makineniz varsa)
• Sıkma sesi dB(A) ve sınıfı
• Kapasite (kg) ↔ haftalık çamaşır miktarınız
• Kurutmalıysa kurutma kapasitesi ve yıkama+kurutma değerleri
• Ölçüler ve kapak açıkken derinlik
• Garanti belgesi, ek garanti koşulları ve ilinizdeki yetkili servis