Ankastre fırın ve ocak alırken nelere bakılır?

Önce ölçü: niş, tezgâh ve 60 cm modülü

Ankastre alışverişinde ilk eleme dolaptan gelir. Fırınların büyük kısmı 60 cm genişliğindeki mutfak dolabı modülüne göre üretilir; cihazın gövdesi bu ölçünün biraz altında, yerleşeceği niş ise daha dardır. Bu yüzden "60 cm fırın" ifadesine güvenmiyor, montaj kılavuzundaki çizime bakıyoruz. Kılavuzda niş genişliği, yüksekliği ve derinliği milimetre olarak, ayrıca arkada ya da altta bırakılması gereken havalandırma boşluğu yazar.

Ocakta ölçü tezgâh kesimidir. Ocak genişlikleri 30 cm'den 90 cm'ye kadar değişir; tezgâhtaki kesim ölçüsü ve ocağın altında kalacak derinlik (özellikle altına fırın gelecekse) kılavuzda verilir. Var olan bir kesime yeni ocak alacaksanız eski ocağın değil, yeni modelin kesim ölçüsünü karşılaştırın.

Fırın hacmi ve enerji etiketi

Fırın etiketi Türkiye'de 2015 tebliğiyle (AB 65/2014'ün karşılığı) düzenlenir ve buzdolabı ya da çamaşır makinesinin aksine hâlâ eski ölçeği kullanır: A+++ en verimli, D en az verimli sınıftır. Etikette şunlar bulunur:

Ölçüm, ıslatılmış standart bir yükün belirli bir sıcaklığa kadar ısıtılmasıyla yapılır; sınıf, iki moddan daha iyi sonuç vereninden hesaplanır. Endeks hacme göre ayarlandığı için büyük bir fırın, küçük bir fırınla aynı sınıfta olup çevrim başına daha fazla kWh harcayabilir. Bu yüzden sınıfın yanında kWh/çevrim değerlerini de karşılaştırıyoruz. Gazlı fırınlarda tüketim ayrıca MJ/çevrim olarak verilir (1 kWh = 3,6 MJ).

Avrupa Komisyonu'nun verisine göre AB'de yeni bir elektrikli fırın yılda ortalama 84 kWh elektrik harcıyor ve ev başına haftada yaklaşık iki çevrim çalışıyor. Hacimde ölçüt aile ve tepsi düzenidir: aynı anda iki kat pişirme yapıyorsanız raf sayısı ve fanlı modun varlığı, litre değeri kadar önemlidir.

Pişirme modları

Konvansiyonel (alt-üst ısıtma), fanlı ısıtma, ızgara ve turbo ızgara hemen her fırında vardır. Bunların dışında buhar destekli pişirme, düşük sıcaklıkta pişirme, hamur mayalandırma ya da et termometresi gibi işlevler model farkı yaratır. Kullanmayacağınız bir modun fiyata eklenmesi yerine teknik tablodan gerçekten pişirdiğiniz yemeklere uyan işlevleri işaretlemenizi öneriyoruz. Komisyon da mümkün olduğunda fanlı modun kullanılmasını öneriyor; daha düşük sıcaklık ayarıyla aynı sonuç alınabiliyor.

Temizlik: pirolitik, katalitik, buharlı

• Pirolitik: Fırın çok yüksek sıcaklığa çıkarak kirleri küle çevirir; kül silinir. Döngü saatlerce sürer ve elektrik harcar; bu sırada kapı kilitlenir. Teleskopik raylar ve aksesuarların bu döngüye dayanıklı olup olmadığı kılavuzda yazar.
• Katalitik: Yan ve arka duvarlardaki özel kaplama yağı pişirme sırasında parçalar. Ek döngü gerektirmez; kaplamanın ömrü sınırlıdır ve taban genelde kapsam dışıdır.
• Buharlı / hidrolitik: Tabana konan su ısıtılarak kirler yumuşatılır, ardından elle silinir. Hafif kirlerde işe yarar.

Kapak camı ve dış yüzey sıcaklığı

Kapak camı iki, üç ya da dört katmanlı olabilir. Katman sayısı arttıkça kapaktan dışarı geçen ısı azalır; küçük çocuklu evlerde ve fırının altında çekmece olan dolaplarda bu fark hissedilir. Teknik tabloda cam katmanı sayısı ve varsa çocuk kilidi yazar.

Ocak türü: gazlı mı, elektrikli mi?

Ocaklara enerji etiketi uygulanmaz; yalnız asgari verimlilik şartı vardır. 20 Şubat 2019'dan beri gazlı ocaklarda verimlilik %55'in üzerinde, elektrikli ocaklarda tüketim 195 Wh/kg'ın altında olmalıdır.

Gazlı ocak. Gaz yakan cihazlar, 2016/426/AB'nin karşılığı olan yönetmelik kapsamında CE işaretiyle satılır; ev tipi gazlı pişirme cihazlarının güvenlik standardı TS EN 30-1-1'dir. Bakılacaklar:

• Gaz türü ve dönüşüm: Cihaz fabrikadan doğal gaza ya da LPG'ye ayarlı gelir. Diğer gaza geçmek için her gözün enjektörünün değiştirilmesi ve ayar yapılması gerekir. Kutuda yedek enjektör olup olmadığına ve dönüşümün yetkili servisçe yapıldığına bakın.
• Alev kesme emniyeti: Alev söndüğünde gazı kesen düzenektir. Teknik tabloda bunun tüm gözlerde olup olmadığı yazar.
• Brülör gücü (kW): Hızlı göz ile yardımcı göz arasındaki fark, wok gözü olup olmadığı.

Elektrikli ocak. Vitroseramik ocak camın altındaki ısıtıcıyla çalışır; her tencereyle uyumludur. İndüksiyon ocak tencerenin tabanını doğrudan ısıtır. Komisyon'un verisine göre elektrikli ocakların ortalama verimi %78, gazlı ocakların %62 düzeyindedir. İndüksiyonda iki şart var:

• Tencere: Tabanı mıknatıs tutan (ferromanyetik) kaplar çalışır. Alüminyum, bakır ya da cam tencereler için ara disk gerekir.
• Elektrik bağlantısı: Dört gözlü bir indüksiyon ocağın toplam gücü 7 kW civarına çıkabilir; bu güç tek fazda yaklaşık 30 A demektir. Kılavuzda tek faz ya da iki/üç faz bağlantı şeması ve sigorta değeri yazar. Tesisatınızın buna uygun olduğunu bir elektrikçiye kontrol ettiriyoruz; fırın ve ocağın aynı hattan beslenip beslenmeyeceği de bu kontrolde netleşir.

Davlumbaz ve aspiratör

Davlumbazlar da fırınla aynı tebliğe göre A+++–D ölçeğinde etiketlenir; etikette yıllık enerji tüketimi (kWh/yıl) ve ses düzeyi yer alır. Davlumbaz genişliğinin ocağı kaplaması ve ocakla arasındaki asgari yükseklik önemlidir; bu yükseklik gazlı ve elektrikli ocak için kılavuzda ayrı verilir. Dışarı atışlı mı, karbon filtreli mi çalışacağı bacanın durumuna göre seçilir.

Gaz bağlantısını kim yapar?

EPDK'nın Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre iç tesisatın projelendirilmesi ve yapımı EPDK sertifikalı firmalara yaptırılır; tesisata ilk gaz verilmesi, yakıcı cihazlar takılmış olarak dağıtım şirketi yetkilisi, sertifikalı firma ve müşterinin imzaladığı tutanakla yapılır. Var olan tesisata yeni ocak bağlarken de bağlantıyı ve sızdırmazlık kontrolünü sertifikalı firmaya ya da üreticinin yetkili servisine bırakıyoruz. Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik, cihazın normal kullanımını imalatçı talimatına göre doğru montaja bağlar.

Garanti ve kullanım ömrü

Fırın ve ocak, Garanti Belgesi Yönetmeliği'ne göre garanti belgesiyle satılması zorunlu ürünlerdir; garanti süresi teslimden itibaren en az iki yıldır. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nin ek listesinde fırınlar ve ocaklar için kullanım ömrü 10 yıl, azami tamir süresi 20 iş günüdür; servis ağı her coğrafi bölgede en az 3 olmak üzere toplam 40 yetkili servistir. İlinizde yetkili servis olup olmadığını satın almadan önce kontrol etmenizi öneriyoruz.

Kısa kontrol listesi

• Niş ve tezgâh kesim ölçüsü (mm), havalandırma boşluğu
• Fırın hacmi (L), enerji sınıfı, konvansiyonel ve fanlı kWh/çevrim
• Temizlik türü ve kapak cam katmanı
• Gazlı ocakta gaz türü, enjektör ve alev kesme emniyeti
• İndüksiyonda tencere uyumu, toplam güç (kW), faz ve sigorta
• Davlumbaz genişliği ve asgari yükseklik
• Gaz bağlantısı için sertifikalı firma, garanti belgesi, yetkili servis